ΠΕΡΙ ΠΑΘΩΝ

Ἀγ.Ἰωάν.Δαμασκηνοῦ. Ἡλέξις πάθος χρησιμοποιεῖται μὲ διαφόρους σημασίας· ὀνομάζεται δηλαδὴπάθος καὶτὸσωματικόν, ὅπως αἱἀσθένειαι καὶαἱπληγαί· ὀνομάζεται ἐπίσης πάθος κα ὶτὸ ψυχικόν, δηλαδὴ ἡ ἐπιθυμία καὶ ὁ θυμός. Κοινῶς καὶγενικῶς πάθος ζώου εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπακόλουθον τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν λύπην· ἡ λύπη δηλαδὴ εἶναι ἐπακόλουθον τοῦ πάθους καὶ δὲν εἶναι ἡ λύπη τὸ ἴδιον τὸπάθος· διότι αὐτὰ ποὺ δὲν ἔχουν αἴσθησιν, ὅταν πάσχουν, δὲν πονοῦν. Λοιπὸν  δὲν εἶναι πόνος τὸ πάθος, ἀλλὰ ἡ ἀντίληψις τοῦ πάθους. Πρέπει ἐπίσης νὰ εἶναι αὐτὸἀξιόλογον, δηλαδὴ ἰσχυρόν, διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν.

Ἀγ. Ἰωάν. Δαμασκηνοῦ. Ὁὁρισμὸς δὲτῶν ψυχικῶν παθῶν εἶναι ὁ ἑξῆς : πάθος εἶναι αἰσθητὴκίνησις τῆς ἐπιθυμητικῆς δυνάμεως τῆς ψυχῆς διὰνὰφαντασθῶμεν κάτι καλὸν ἢκακόν. Καὶκατ’ ἄλλον τρόπον πάθος εἶναι ἄλογος κίνησις τῆς ψυχῆς διὰ τὴν κατανόησιν τοῦ καλοῦ ἢ τοῦ κακοῦ. Ἡκατανόησις λοιπὸν τοῦκαλοῦδιεγείρει τὴν ἐπιθυμίαν, ἐνῷἡκατανόησις τοῦ κακοῦ τὸν θυμόν.

Ἀγ.Νικοδήμου. Τὰπάθη, γενικώς μὲν είναι δύο· ἀγάπη καὶμίσος, ἢἠδονὴκαὶὀδύνη· ἐμπαθώς γάρ κινούμεθα, ἢδιατὶαγαπώμεν κανένα πράγμα ώς ηδονικόν, ἢδιατὶτό μισούμεν ώς οδυνηρόν· εἰδικῶς δέ, διαιρούνται είς τά τρία μέρη τής ψυχής, είς τό λογιστικόν, επιθυμητικόν, καί θυμικόν. Καί τού μέν λογιστικού πάθη, κατά τόν θείον Γρηγόριον τόν Σιναϊτην, είναι, απιστία, βλασφημία, πονηρία, περιέργεια, διψυχία, καταλαλιά, ανθρωπαρέσκεια, φιλοδοξία, υπερηφάνια καί άλλα. Τού δέ επιθυμητικού πάθη είναι, πορνεία, μοιχεία, ασωτεία, πλεονεξία, ακολασία, ακρασία, φιληδονία, φιλαυτία, καί άλλα. Τού δέ θυμικού πάθη είναι, οργή, πικρία, κραυγή, θράσος, εκδίκησις και άλλα.

Ἀγ. Ἰωάν. Δαμασκηνοῦ Ρίζες ὅμως ὅλων τῶν παθῶν καί, θὰμποροῦσε κανεὶς νὰπεῖ, προέκταση αὐτῶν, εἶναι ἡφιληδονία, ἡφιλοδοξία καὶἡφιλαργυρία, ἀπὸ τὶς ὁποῖες προέρχεται κάθε κακό. Καὶ δὲν διαπράττει ὁἄνθρωπος καμμιὰἁμαρτία, ἂν προηγουμένως, οἱ δυνατοὶ αὐτοὶ γίγαντες, ὅπως λέει ὁσοφώτατος ἀσκητὴς Μᾶρκος, δὲν τὸν νικήσουν καὶτὸν κατακυριέψουν, δηλαδὴἡλησμο-σύνη, ἡραθυμία καὶἡἄγνοια, τὶς ὁποῖες γεννᾶ ἡ ἡδονή, ἡἄνεση, ἡἀγάπη τῆς δόξας τῶν ἀνθρώπων καὶἡἀγωνία γιὰτὶς βιοτικὲς δυσκολίες.

Στ. Ραμφ. Πελ. Ερημ. Πάθος είναι η εγκατάλειψις της ψυχικής απλότητας υπέρ της γοητείας των πραγμάτων.  

Ὅσιος Σεραφείμ Σάρωφ. Όπως ο άρρωστος φαίνεται από το χρώμα του προσώπου του, έτσι και ο εμπαθής από την κατάθλιψη.  

Εἶπε Γέρων· Τὸκρασί, ὅσον καὶἄν εἶναι δυνατόν, ποτὲ δὲν σηκώνει τὸσον τὴν γνώσιν τοῦ ἀνθρώπου, ὅσον τοῦτὴν στερεῖ ἕνα ἄτακτον πάθος.

Αγνώστου. Όλα τα πάθη έχουν μέσα τους την υπερβολή, και είναι πάθη ακριβώς γιατί υπερβάλλουν.

Δημόκριτος. Η ιατρική θεραπεύει τις αρρώστιες του σώματος, η δε σοφία αφαιρεί από την ψυχή τα πάθη.

Μέτωπος. Τα πάθη είναι το υλικό της αρετής . γιατί η αρετή αυτά μάχεται και απ’ αυτά αναδεικνύεται.

Β. Κλιουτσέφσκι. Κάτω από τα δυνατά πάθη συνήθως κρύβεται μόνο μια αδύναμη θέληση.

Αγνώστου. Ο άνθρωπος που ελέγχει τα πάθη του είναι σκλάβος της λογικής του.

Ὅμηρος. Τὸπάθος σὲκάνει νὰβγάζης φταίχτη ἐκεῖνον ποὺδὲν φταίει.

Πλάτων. Το να νικά κανένας τον εαυτό του είναι η πρώτη και η άριστη απ’ όλες τις νίκες, το να νικιέται δε από τον εαυτό του, είναι το πιο ταπεινωτικό και το πιο αισχρό.

Πλούταρχος. Όπως τα σύννεφα σκοτεινιάζουν τον ήλιο, έτσι και τα πάθη τη λογική.

Πυθαγόρας. Είναι αδύνατον να είναι ελεύθερος ο άνθρωπος που είναι δούλος στα πάθη και εξουσιάζεται από αυτά.

Πυθαγόρας. Δουλεύειν πάθεσι χαλεπώτερον ἢτυράννοις. (Χειρότερο εἶναι νὰεἶσαι δοῦλος τῶν παθῶν παρὰτῶν τυράννων.

Πυθαγόρας. Κάθε πάθος της ψυχής είναι εχθρικό για την σωτηρία της.

Σωκράτης. Ο καλύτερος βασιλιάς είναι αυτός που μπορεί και εξουσιάζει τα πάθη του.

Λαϊκή Ρήση. Βράζει στὸ ζουμί του. — Ὑποφέρει ἀπὸ τὰ πάθη του.

Λαϊκή Παροιμία. Τὸ πάθος εἶν’ ἀγέρας ποὺσβήνει τὴν ἀλήθεια.

Λαϊκή Παροιμία. Σοφὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ νικάει τὰ πάθη του.

Λαϊκή Παροιμία. Το πάθος είναι εχθρός της λογικής.

']); _gaq.push(['_setDomainName', 'none']); _gaq.push(['_setAllowLinker', true]); _gaq.push(['_trackPageview']); (function() { var ga = document.createElement('script'); ga.type = 'text/javascript'; ga.async = true; ga.src = ('https:' == document.location.protocol ? 'https://ssl' : 'http://www') + '.google-analytics.com/ga.js'; var s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(ga, s); })();